در جكوزي دراز كشيده و در خلسه اي شيرين  فرو رفته ام  وخود را رها و بي مقاومت كرده و  بازيچه دريچه هائي  شده ام كه آب را با فشار بر اندامم مي نوازند پنج دريچه وجود دارد و مرتبا از يكي به آن دگري مي روم و سر انجام كه به محل تخليه و جريان سازي آب بر مي گردم و باز از دريچه اول بازي شروع مي شود نخست هيچكدام از دريچه ها برايم فرقي ندارند زيرا تنها مي انديشم كه واقعه يكسان است يعني آب بر من مي خورد و مرا منتقل مي كند اما به مرور موقعيت مكاني هر كدام از دريچه ها شرايط را براي من عوض مي كند مكان نصب دريچه باعث شده است  كه از زواياي مختلف مكان را نظاره كنم ودر هر مكان چيز هاي تازه تري ببينم اين نگاه جديد را دوست دارم ودر گردش و بازي دريچه ها با من تنوع را مي بينم  و به گردش پنج ايستگاهه خود ادامه مي دهم ..

تايمر توقف مي كند و سكوت بر حوضچه جكوزي حكمفرما مي شود و فرصتي مي يابم كه اندكي از فضا بيرون رفته و بازي ذهنم را ادامه دهم به ياد نظر سنجي در اينتر نت مي افتم شخصي پرسيده بود ” هنگامي كه فرشته مرگ بر شما نازل شد چه مي كنيد ؟”سوال عجيب و تقريبا بي پاسخي بود  نخست خواستم كه با لحني كمي طنازانه با او پاسخ دهم و مثلا گويم “  او را به يك نوشيدن قهوه دعوت مي كنم ” و يا اين كه ” با او والس  ويا لزگي و شايد هم قاسم آبادي مي رقصم ” اما نوع شناسه فرستنده كه خود را ” كنيز حضرت  فاطمه ” معرفي كرده بود مرا از اين شوخي باز داشت در وحله دوم خواستم كه با او از فاز هاي فلسفي و مباحث نوگرايانه سخن گويم و مثلا بگويم ” از ديد من فلسقه مرگ  اين است  كه …..” اما باز منصرف شدم بعد خواستم او را بي پاسخ گذارم اما آن را هم چندان محترمانه نديدم تا اين كه سرانجام تايمر استارت جكوزي باز به كار افتاد و من گردش خود با دريچه ها را ادامه دادم و هنوز دور اول گردشم تمام نشده بود كه  به ياد ارشميدس مرحوم افتادم و فرياد زدم  ” يافتم ” نگاهي به دريچه ها مي كنم پنج دريچه كه مي تواند ” كودكي ” و ” نوجواني ” و ” جواني ” و ” ميان سالي ” و ” پيري ” باشد به ياد آوردم زماني كه بي توجه بي هيچ نگاهي از آنها مي گذشتم گردشم بي معني بود و تنها در شروع و پايان معني داشت اما هنگامي كه با رسيدن به هر دريچه آگاه شدم و با ديدگانم فضا اطراف را با دقت نگاه كردم هر مرحله برايم معني داشت حكايت زندگي هم چنين است براستي چرا بايد در انتظار عزرائيل لحظه شماري كنيم ؟ فرشته مرگ روزي خواهد آمد و عمر  اين كالبد انساني تمام خواهد شد اما ما كه اين گونه در پي مرگ هستيم زندگاني را هم جستجو كرده ايم ؟ امروز هر كدام از ما در يكي از مراحل كودكي و نوجواني و  جواني و ميان سالي  و پيري هستيم براستي كداميك از ما به خود آگاهي ها خود رسيده ايم ؟آيا خود را مي بينيم ؟ ابزارهايمان كه شامل خرد و انرژي و تجربه و عشق وانگيزه و ايمان و اميد و صبر و… است راسنجيده ايم ؟آيا از هر دريچه زندگي به قدر كافي  انرژي چون آب پر فشار دريافت كرد ه ايم ؟آيا در هنگام اين دريافت آگاهي داشته ايم ؟آيا لذت برده ايم ؟آيا سپاس گفته ايم ؟آيا رها بوده ايم و… تايمر باز مي ايستد و من در جلوي منبع تخيله هستم آنجا كه آب از داخل آن مي رود و دو باره تصفيه مي شود و باز مي آيد كه من از او بعنوان نمادي از مرگ ياد مي كنم نگاهي به فضاي جكوزي مي كنم آيا كل اين فضا تنها اين دريچه تخليه است ؟آيا در اين فضا اين دريچه تخليه جائي است كه بتوان كاري كرد ؟چرا از بين 5 ايستگاه و يك دريچه تخليه همه به دنبال دريچه تخليه هستيم ؟آيا به قدر كافي در بقيه مراحل تفكر كرده ايم ؟نمي دانم دوست ناشناسم  پاسخ مرا مي پسندد يا نه اما من در جكوزي چندان به دريچه تخليه فكر نمي كنم زيرا مي دانم  به آن خواهم رسيد پس چه بهتر است از دريچه هاي فشار آب تا آنجا كه مي توانم لذت ببرم تا شما چه فكر كنيد؟

كمي لرزاند ! نخست باور نمي كردي و لي نه گوئي خبري بود فريادت را بر سر راديو  و تلويزيون و همسايه بالا و  شايد برسر  اطرافيانت زدي اما هيچكدام مقصر نبودند زيرا كه ” زلزله آمده بود ” باز خشم زمين فوران كرد خشم زمين ؟ مگر زمين خشم دارد ؟ ما انسانهاي چه ساده لو حانه صفات خود برا به تمامي نشانه هاي هستي مي دهيم  زمين خشمگين نيست زيرا خشمي نمي تواند داشته باشد زمين براي رشد آيد ديده ايم چگونه اجساد ما را به قول خيام در سينه مي گيرد و پس از سالها همان اجساد جذب زمين شده و تبديل به زمين زراعتي مي شوند و گندم از آن مي رويد و آفتاب گردان و گوجه فرنگي و ذرت و نيشكر و… همه از آن بيرون آيند آيا مگر خشم مي تواند آفريننده شود ؟اين قصه ساده لو حانه را به كوهها گفته ايم و آتشفشان را خشمگين ديده ايم و يا به دريا گفته ايم و طوفانش را ناشي از خشم دانسته ايم نه هيچكدام چنين نبوده اند خشم از آن ما انسانها است القصه زمين لرزيد و نمي دانم در كجا دلي لرزيد و در كجا سقفي لرزيد و شايد پيكري و شايد هم اشكي و كالبدي لرزيد اما لرزيد و اين لرزيدن ها مي تواند كمي ما را به خود آورد ؟آيا در اين لرزش فهميديدم كه غرور و حق خود دانستن براي تصاحب دنيا چه پندار مذبو حانه اي است ؟آيا انديشيديم نفرت و خشم و غم چه آسان ناگهان مي تواند به اعماق زمين رود ؟آيا به صورت عزيزان خود نگريستيم ؟آيا لبخند آنان را باور كرديم ؟آيا قبول كرديم كه هيچ چيز ابدي نيست پس چه خوب خواهد بود كه قدر تك دمها و بازدمها را دانسته و آن را مزين به عشق و مهر و آغوش و لبخند كنيم زمين لرزه اي آمد آيا در اندرون ما نيز لرزيد ؟آيا فكر كرديم كه عشق را بي بهانه تقديم كنيم ؟آيا انديشيديم كه اين همه نفرت را به كدامين دليل بايد افزون نمائيم ؟ اخمها و فرياد ها و پنجه بر رخ هم كشيدنها و چوب و باتو م و گلوله سمت هم در كردنها و با ديده غيط يكديگر را نگريستن ها و بي توجه به هم نوع و هم وطن و هم گيتي ها چه آسان با يك زمين لرزه مي تواند پوچ و نابود شود و هيچ چيز جز خاطره اي تلخ از آن نماند به ياد سخن مادر بزرگ مي افتم كه مي گفت

-زاك دل ! همه مردنها يك “آخي ” داره اونا كه خوب آدمي بودند پشت قبرشان مي گويند “آخي حيف شد كه بمرد ” و آنها كه بد بودند پشت تابوتشان مي گويند “آخي خوب شد كه بمرد “

حالا از خودم و  تو و او و ما و شما و آنها  مي پرسم كه اين زمين لرزه را حس كردي ؟ چه پيامي براي تو داشت ؟دنيا مي گذرد و همه چيز يكسان نمي ماند روز گاري جاودان نيست كه معشوق هميشه عشق تو باشد و هميشه عاشقي جاودان بماند روزگار تغيير مي كند معشوق بايد خوشبخت شود و اين خواست عاشق است و عاشق بايد هيچگاه در پيشگاه خود و خداي خود شرمنده نباشد كه چرا ” عشق بي بهانه ” نداشت پس چه خوب است كه هر دم فكر كنيم اين دم كه فرو بريم شايد بر نياوريم و به فكر زمين لرزه هائي باشيم كه وجود مان را مي لرزاند و مي گويد

زندگي زيباست

زندگي همراه با عشق زيبا است

زندگي جاودانه با عشق خواهد بود

چه خوب است كه هميشه چو خاك باشيم و ياد بگيريم آفرينندگي و آن هم از نوع مهر و عشق و انسانيت را

زمين لرزه از يادت نرود

گفته اند كه روز 20 مهر ماه روز بزرگداشت حافظ است اما مگر حافظ تنها يك روز دارد ؟ تمام كساني كه با اشعار و افكار و طعنه ها و رنديها ي او سر و كار دارند مي دانند كه براي حافظ نه تنها يك روز بلكه با يك هفته و يا يك ماه و سال و دهه و نيم قرن و قرن بزرگداشت گرفتن هم كفاف نمي دهد ما از مردي سخن مي گوئيم كه خلوص را به معني عشق و عشق را به معني خلوص گرفت او آنچنان در روح و فكر و قلب ايرانيان و جهانيان نفوذ كرده است كه نمي توان تنها او را در زمره يك شخصيت تاريخي و ادبي به چشم ديد حافظ براي بسياري از ما ياد آور روز هاي اوليه عاشقيمان است حافظ همراه ما در سر ماي شب يلدا و بهاران سفره نوروز و محفل عقد و پيوندهاي ما است حافظ براي ما ترانه ها و زمزمه هاي فراواني گفته است تفال زده ايم بر او و شمس الدين محمد حافظ شيرازي براي ما از نشانه ها گفته است از قصه عشق كه نامكرر است از رندي محتسبي كه فسق مي كند اما در پشت ديوار ريا مخفي است او از واعظاني سخن مي گويم كه بر منبر و تخت ياوه مي گويند و در خلوت خود آن مي كنند كه هيچ گوش دهنده به وعظ بي عمل آنان نكند حافظ از نابينائي و بي خردي گفته است از حديث مهجوري و اسارتي آناني كه جرمشان دانستن است و حافظ از عشق مي گويد از مهر از خوشبختي و.دانائي و خرد ..بسياري از چيز هائي كه قرن ها است بشر آن را مي جويد و همچنان در جستجوي آنها است دوست دارم از خودش قصه هاي امروز را شنوم به همين دليل سه گانه تفالي زنم و سر و گوش به پيام او دادم و نخست چنين آمد 1/شنيده ام سختي خوش كه پير كنعان گفت/فراق يار نه آن مي كند كه بتوان گفت حديث هول قيامت كه گفت واعظ شهر/كنايتي است كه از روزگار هجران گفت اولين كلام خواجه از هجران است آري از هجراني كه سخت گلوي ما را گرفته است از هجراني كه از خود و ديگران و خداي خود داريم از ياد برده ايم كه بهر چه انسان ناميده شديم و با خود و ديگران چه بكنيم و خداي خود را از ياد برده ايم سخت شده است دلهايمان حديث ” من ” زياد است بهر اين “من ” دروغ گوئيم و آدميان را چه از جسم و چه از روحشان كشته ايم مهر را زنده به گور كرده ايم و ..افسوس 2/ و باز چشمها را بندم و نيت كنم تا حافظ و خلوصي كه در سينه دارد بگويد و اين گونه آمد آنكه رخسار تو را رنگ گل نسرين داد/صبر و آرام تواند به من مسكين داد قصه صبر دو مين پند خواجه در امرو ز است دير صباحي است كه صبر را هم گم كرده ايم چه زود تسليم مي شويم و قضاوت مي كنيم و از ياد مي بريم كه سفر بسيار و قدمهاي بي نهايت تا رسيدن به سر منزل مقصود است حديث رسيدن در اولين مقصد و گذشتن هزار شب در قالب يك شب هر روز برايمان تكراري است تا به كي خواهيم كه بي رنج گنجي را در آغوش كشيم ؟ چرا اين گونه شتابان به دنبال خواسته هائي هستيم كه چون وقتي قدر آن را نمي دانيم براحتي از دستشان مي دهيم دومين هديه خواجه به ما امروز صبر بود 3/ و يك بار ديگر تفالي زنم و از حافظ خبري ز نشانه ها گيرم كجاست هم نفسي تا كه شرح غصه دهم /كه دل چه مي كشد از روزگار هجرانش آري چه جاي عجب است ؟ بايد هم حديث عشق گويد و سومين پند حافظ از عشق مي گويد هز ياري كه نفسش دم و بازدم ما باشد ياري كه با هر دم ما را زندگاني دهد و آن هنگام كه باز دم زنيم زندگاني را از نو نمايد و بگويد تازه تر شدي و فرصتي ديگر براي تو است آري بايد سلامي ديگر به دنيا دهي با هر دو و باز دم عشق را بخاطر آوري و از فرصتي كه زيستن نام دارد بهره گيري به قول حافظ يك قصه بيشن نيست غم عشق و اين عجب/ از هر زبان كه مي شنوي نامكرر است خواجه امرو ز از هجران و صبر و عشق گفت و لي مي دانم قصه هاي او براي آناني كه در نوروزها و شب هاي يلدا و روزها و شبهاي دلدادگيهايشان تفالي به او زدند نامكرر بوده است به او درود مي فرستيم زيرا زنده است بهر آن كه زنده است به عشقو زنده خواهد باز به عشق كه عشق بي مرگي و جاودان زندگي است هرگز نميرد آن كه زنده شد به عشق/ ثبت است بر جريده عالم دوام ما / /

 

-ناخدا چاره چيست ؟

با من سخن مي گويد و او را مي بينم كه غمگين است و شايد هم  درست اين باشد كه گويم خستگي طوري بر او چيره شده كه غم جلوه گري بيشتري مي كند از زمانهاو آدمهاي دور و نزديك آن سخن مي گويد حرفهايش پر از در د است از همه آنهائي مي گويد  كه نزديك بودند اما دوري مي كردند و از همه آنان كه دور بودند اما مي خواستند كه بي محابا نزديك تر شده و به قولي آشنائي كنند اما خراب كردند آشيانه مبالات و رفاقت و احترام و رعايت و استقلال را  و هر يك به نوعي او را رنجانده و دلگيرش كردند و امروز خشمگين تر از غمگين و شايد غمگين تر از خشمگين است صحبتها بسيار است از گله ها از قضاوتها از بي توجي ها و از آنچه نمي فهميم از آناني كه ما را نمي فهمند و من سخن گفتم از آدمها و توقعاتي كه از آنها داريم از جنگل انسانيت كه علي رغم تو در توئي و ارتباط نزديك بسيار هم مستقل و پر از فضاهاي تكي و منحصر به فرد است به او گفتم

- هر انساني خود كهكشاني دارد كهكشاني ز ” من ” كه در اندرونش رخنه كرده است فضاي لا تناهي هر انساني آنقدر پيچ در پيچ است كه در بسياري از اوقات الفاظ و القابي چون پدر و مادر و خواهر و برادر و همسر و فرزند و خاله و دائي و عمو عمه و دوست و…. نمي تواند آن فضا را وادار به واكنشي يكسان در تمامي موارد  نمايد و اين قضاوتها ما هستند كه بر اساس القاب شكل گرفته در حاليكه فضاي هر فرد ربط به اندرونش  و روح جاودانه اش دارد و هيچ روحي نمي تواند لقبي بگيرد و از اين رو است كه گاهي دو پدر و دو مادر و دو برادر و … متفاوت عمل كرده و هر يك به نوعي ساز دل خود را زنند

لختي مكث مي كند و بعد باز مي پرسد

- اما  ناخدا !چاره چيست ؟

به صداي غمگين او گوش فرا مي دهم پيله تنهائي را سخت باور كرده و از ياد برده است كه بايد پرواز كند و پروانه شود و آسماني ديگر را تجربه نمايد از اين رو به او گويم كه

-در تئاتر زندگي هركس بايد نقش خود را بخوبي ايفا كند و مسئول  ايفاي نقش ديگران نيست و حتي نمي تواند نقش او را تغيير دهد زيرا كارگردان تئاتر زندگي  بر روي سن تئاتر حضور نداشته و ما را نظاره مي كند از اين رو اين حق ما نيست كه بخواهيم كار گرداني  افراد كرده و به آنها بگوئيم كه چه كنند و يا نكنند

با ترديد مرا مي نگرد  و من ادامه مي دهم

-         تغيير غير قابل اجتناب است هر انساني مي تواند تغيير يابد اما هنگامي كه علم روانشناسي مي گويد 70% شخصيت انسان در همان سه سال اول زندگي شكل گرفته و مابقي يعني 30% بعد از آن سن  است مي بينيم كه تغيير افراد چقدر سخت است خصوصا آن كه باور داشته باشيم كه هر آدمي در فضاي خويشتن با افكار و اخلاق و قضاوتها و نتيجه گرفتن ها و نفرتها و ترسها و عشقهاي خود زندگي كرده و بسيار سخت اجازه نفوذ به كسي مي دهد

نگاهش مي كنم مي بينم همچنان غمگين است از اين رو چون يك تماشاچي مشتاق تئاتر از او مي خواهم كه به بازي ادامه دهد

او مي گويد

-         اما نقش من چگونه مي تواند موثر باشد ؟

به او پاسخ مي دهم

-          بزرگترين ابزار آدميان براي ايفاي نقش عشق به خدا و  خود و ديگران است پس با سلاح عشق و صبر و ايمان و اميد رو به جلو رو و مي دانم كه موفق خواهي شد

اما راضي نيست و مي پرسد

-         ناخدا ! اگر آن ديگري نخواهد كه نقشش را خوب بازي كند در نقش من تاثر نخواهد گذاشت ؟

مي خندم و گويم

-پرواز كن بي ترس هيچ كارگرداني تئاتري را نمي خواهد بد بنويسد چه برسد كارگردان تئاتر زندگي كه هيچگاه سناريوش اشتباه و غلط نگاشته نمي شود و مطمئنا زيبا خواهد بود اگر ما تنها بدانيم كه چگونه بازي خود را انجام دهيم

مي خندد و من اميد دارم كه امروز با طلوع آفتاب و با حس نفس نسيم بر صورتش و ديدن پرواز پر ندگان بار ديگر پرواز را به ياد آورد پيله تنهائي و نا اميدي و باور هائي چنين اشتباه را براي هميشه ترك كند و آدمها را آن گونه دوست داشته باشد كه هستند و بداند كارگردان هستي بهترين كارگردان است پس بايد به او و نقشي كه بر عهده اش گذاشته است آري گويد و به آن احترام گذارد

روزهاي جهاني پشت سر هم مي آيند و برخي چون روز جهاني كودك و روز  جهاني پست عزيز هستند و برخي ديگر چون روز جهاني معلم مهجور و هيچ كس نمي داند كه چرا معلم  كه كودكان در دستهاي آنها پرورش مي يابند تا بلكه روزي پستچي و كارمند اداره پست و مدير كل اداره پست و وزير ارتباطات شوند اين گونه كم بها تراز آنان هستند  و..القصه در روز جهاني پست ( 17 مهرماه) شايد نمادي ترين كار براي هر كدام از ما نوشتن نامه اي باشد سالها است كه كمتر مي نگاريم اس ام اس و اي ميل و فاكس و چت و… مجالي نمي دهد كه انتظارهاي شيرين آمدن صداي پاي پستچي شنيده شود اما اگر در چنين روزي همه ما اين فرصت را داشتيم كه نامه اي بنگاريم شايد بار ديگر صداي خوش ترنم پاي پستچي را كه از آشنا خبر آشنا مي آورد رابه يادآوريم اما … چون  بيشتر اوقات در قالب  قصه گوئي مي روم و فضائي را در ذهن مي سازم و با توجه به خبر هائي كه خوانده  و شنيده ام چند نامه كوتاه  مي نگارم

1/ خبر اول : خبر اين بود كه ميشل اوباما بانوي اول آمريكا از نوادگان دختري است كه روزگاري در بازار برده فروشان به قيمت كمتر از 500 دلار به فروش رفت

نامه اول من :

بانوي اول آمريكا

حكايت بازي هاي هستي را مي بينيد ؟ اگر روزگاري كسي  به آن  دخترك سياه پوست بي پناه كه 500 دلار به فروش رفت نزديك شده و با ترس و لرز مي گفت : مي داني روزي يكي از نوادگان  و شايد نوادگان نوادگان.. تو بانوي اول آمريكا مي شود به طور حتم دخترك ديوانه مي شد و بلند ترين قهقهه ناباوري را مي زد اما حالا كه اين اتفاق افتاد آيا بايد باز هم شك بكنيم كه هر ناممكني مي تواند ممكن شود اگربسياري نظير  ابراهام لينكلن و مارتين لوتر كينگ و مالكم ايكس وجسي اوونس و نلسون ماندلا …به دنبال آرزوهاي خود بروند  ؟ بانوي اول آمريكا شما  در اين روز كه معجزه رسيدن از دوران سخت بردگي تا به تحقق روياي بانوي اول آمريكا شدن يك سياه پوست را مي بينيد چه آرزوي محالي مي كنيد ؟آيا آرزو داريد روزي در هيچ جاي دنيا بانوئي اسير سنتها  زن ستيز و بردگي ها نشود ؟آيا مي توان امروز  به اين آرزو قهقهه نزد ؟ باور كنيد بانوي اول آمريكا غير ممكن يك توهم بزرگ است

خبر دوم: بستري شدن مجتبي محرمي  ستاره اسبق فوتبال ايران بعلت ترك اعتياد در بيمارستاني در تهران

نامه دوم من:

عمو مجتبي سلام ؟ تو چرا اين گونه بايد اينجا برسي برادر ؟ تو كه يكي از بهترينهاي ايران بودي ؟ نمي خواهيم سرزنشت كنم كه مي دانم به قدر كافي سر زنش شدي هرچند كه تقصير كار همه اين فجايع تو نيستي اما اين تو و عزيزانت هستند كه درد حقارت و بي توجهي و تهي بودن زندگي را چشيده ايد  مي دانم در روزگاري كه تو شماره 8 بي همتاي پرسپوليس و تيم ملي بودي خيلي از كساني كه امروز به تو وقت ملاقات هم نمي دهند بايد بليط مي خريدند تا بازيهايت را ببينند اما حالا آنها درپست و مقامهاي پرسپوليس  و تيم ملي و فدراسيون و سازمان تربيت بدني هستند و تو در گوشه بيمارستان با درد و رنج و حقارت دست و پنجه نرم مي كني اما  مجتبي عزيز ! باور كن اولين قدم معجزه باور به وقع پيوستن آن است پس خودت را باور كن سلامتيت را باور كن و افتخارت را باور كن و با آبرو زندگي كردن را باور كن كه اين باور كردني تو را به آن چيزي كه لياقت يكي از بهترين بك چپهاي تاريخ ايران است  خواهد رساند باور كن ناممكن وجود ندارد

خبر سوم : بارك حسين اوباما برنده جايزه نوبل شد

نامه سوم :

آقاي رئيس جمهور !  شما به جايزه اي رسيده ايد كه مي تواند سر منشا انگيزه هاي جديدي براي شما در راه صلح جهاني باشد اميدوارم شما تنها با لبخندها و عكسها و فيلمهاي اين جشن مشغول نشويد و اين جايزه بعنوان يك افتخار شخصي برايتان نباشد شما بعنوان رئيس جمهور آمريكا مي توانيد به صلح جهاني به تفكر و ايمان به عشق و دوستي در تمامي جهان كمك كنيد مشروط به آن كه نوبل را يك شوي لوكس جهاني ندانيد و باور كنيد كه هر ناممكني مي تواند ممكن شود اگر شما بخواهيد

خبر چهارم  :هر تا مولر برنده جايزه نوبل ادبيات شد

نامه چهارم

پسرك در آرزوي نوبل !

به تو كه خواهان رسيدن به چنين جايزه اي مي نگارم  آري با تو گويم از اندرونت با تو سخن گويم هر ناممكني  ممكن است هرتا مولر روزگاري يك مترجم متون آلماني در كشور روماني بود همان رو ماني كه با چايچسكو رو به انحطا مي رفت ااو از كار بي كار شد چون با پليس مخفي روماني حاضر به همكاري نشد او رهسپار ديار قربت شد و سالها نوشت و حالا او يك نويسنده برنده جايزه نوبل است داستان هرتا مولر تو را به ياد آن جوانك مترجم مجله سبز و موفقيت و شبكه نمي اندازد ؟ داستان هرتا مولر قصه بي اعتنائي هائي نيست كه به آن جوانك بارها شده و مي شود  قصه هرتا مولر رفتن به سوي افسانه شخصي نيست ؟ آيا نبايد تو نيز باور كني كه مي تواني چون هرتا مولر باشي و روزگاري براي كشور و خانواده و عزيزانت افتخار نوبل ادبيات را آوري ؟ باور كن هر غير ممكني ممكن است اگر تو بخواهي

و امروز نامه اي كوتاه به هستي مي نگارم و مي گويم

به تو آري خواهم گفت

به تو احترام خواهم گذاشت

تو را دوست خواهم داشت و باور ي اين كه هر غير ممكني ناممكن است

سرانجام آمد روز مهر از ماه مهر كه آن را مهرگان گويند مهرگان  پس از نوروز بزرگترين جشن ايران است و آن گونه عظمت و شكوهي داشته است كه اعراب باديه نشين پس از هجوم به ايران از لفظ ” مهرجان ” بعنوان ” جشن ” ياد كرده و همچنان مي كنند  فلسفه مهرگان قصه هاي مختلفي دارد عده اي مي گويند كه در ايران باستان دو فصل تابستان و زمستان نام داشته و آغاز جشن تابستان را با نوروز جشن مي گرفتند و آغاز فصل زمستان را با مهرگان پاي كوبي مي كردند قصه زيباي ديگر در اين است كه ايرانيان باستان گفته اند در اين روز فرشتگان به كمك بزرگ آزادي خواه ايراني يعني كاوه آهنگر آمده اند افسانه  ديگر كه در همين زمينه است مي گويد در اين روز ضحاك مار به دوش تازي به چنگ پادشاه فريدون اسير شده و در كوه دماوند به بند كشيده شد قصه ديگري كه تا حد زيادي عجيب مي نمايد اين است كه گفته مي شوند پادشاهي باستاني و ظالم  به نام ” مهر” در روز پانزدهم مهر كشته مي شودو در اين روز  به مدد رهائي و رسيدن به آزادي ايرانيان مهرگان  را جشن گرفته اند و اين جشن كه معناي مهر ورزي و دوستي و آغاز نفحه و ترانه آزادي كه در قصه هاي كاوه و فريدون و حتي مرگ ” مهر ” مي بينم آنقدر شگون داشته است كه بسياري از پادشاهان ايراني در اين روز تاجگذاري مي كرده اند كه سر آغاز آنان اردشير بابكان پادشاه  ساساني است  فردوسي بزرگ خردمند ايراني در مورد مهرگان مي فرمايد

بكرد اندر آن كوه آتشكده/بدو تازه شد مهرگان و سده

حكايت غريبي است ؟ در اندرون كوهي تاريك آتشي را روشن كنند و عشق و نوري را بيافرينند و در پيدايش آن جشني گيرد كه مهرگان و سده باشد آيا ما نيز چنين خواهيم كرد ؟ مي گويند هر روز مهر است و مي تواند هر روز مهرگان باشد روز مهرگان تنها يك روز باستاني و يك جشن پايان ناپذير نيست جشن مهرگان براي همگي ما مي تواند آغازي براي تولد باشد نظير آنچه ملت ايران در هنگامه ظلم ضحاك و با قيام كاوه آهنگر آغز كردند و يا مي تواند پايان از بين رفتن انديشه ها شود نظير آنچه در اين روز رخ داده و ضحاك مار دوش كه مارهاي بر كتفش مغز جوانان را مي بلعيد كه نيانديشند در اين روز اسير و به بند كشيده شد ندمهر گان مي تواند جشن پايان دروغ پردازيها شود نظير مرگ پادشاهي كه ” مهر” نام داشت و لي بي مهري مي كرد مهرگان مي تواند جشن عشق و مهر باشد جشني كه در آن با حضور زمستان در ايران باستان اين پارسيان بودند كه با مهر و عشق به همديگر مهرگاني مي گرفتند تا بگويند كه با سلاح نورعشق و گرماي وجود بر تاريكي و سردي طبيعت پيروز خواهند شد مهرگان مي تواند جشن من و جشن تو وجشن ما  باشد اگر

دست به دست هم دهيم به مهر/ ميهن خويش را كنيم آباد

آري پيام مهر همان عشق است و عشق هرجا كه آيد با خود آباداني را ارمغان آورد بيائيم امروز با حكيم خرد فردوسي مهربان دست ياري دهيم در تمامي كوههاي تاريك ذهن و دلي كه مي گويد درست نيانديش و ضحاك گونه انديشه را طعمه  مارهاي جهل و ناداني كن  و درست رفتار نكن  چون مهر بي مهري نما و درست سخن مگو و از ياد ببر كه انساني هستي كه بهر انسانيت آفريده شده اي بس بايد مهرباني نمائي و تلخ كامي را به دور افكني امروز صبح به همراه  هميشگيم آيلي دخترم  سلامي ز مهر داديم به آفتاب سلامي زمهر داديم حتي به كلاغ سياهي كه دخترم از او چندان خوشش نمي آمد باز زمهر سخن گفتيم و در اندرونمان نور و عشق را باز بر افروختيم باشد كه همه ما چنين باشيم و هر روزمان نوروز و از جنس مهرگان شود

مهرگانتان پرمهر

گوئي غفلت در روزهاي پاييزي  نوعي عادت مذموم شده است و هر روز بايد زغفلتهاي روزهاي گذشته ياد كنيم در هنگامه مهرگان از ياد برديم كه 5 اكتبر روز جهاني معلم از سوي بنياد فرهنگي سازمان ملل يعني يونسكو اعلام شده است در سال 1994 در چهل و چهارمين اجلاس اين سازمان  كه در حضور نمايندگان 130 كشور از جمله ايران بر گزار شد و در بين آنان 70وزير و 27 معاون وزير و 30 ناظر بين المللي حضور داشتند اعلام شد با هدف بالابردن كيفيت آموزش و پرورش و ارتقاي حرفه اي و كار معلمي روز پنج اكتبر ( 13 مهرماه) را روز جهاني معلم نامگذاري كنند كه صد البته اين روز يك جشن جهاني بود و هيچ منافاتي با جشنهاي ملي و منطقه اي نداشته زيرا همگان مي دانيم كه در تقويمهاي ما روز 12 ارديبشهت نيز روز معلم است  و چه زيبا است كه در آغاز و پايان سال تحصيلي بتوانيم از تلاش معلمين اندكي قدراني كنيم اما گوئي از آن غفلت كرديم زيرا اين مسئله را  دخالت در مراسم و جشنها ملي دانسته و از ياد برده ايم  كه روز كارگر را بنا بر تقويم جهاني هر ساله به ظاهر در ايران جشن مي گيريم!!  اما اين غفلت ما نه تنها در روزجهاني معلم كه در روز وطني معلم نيز ادامه دارد  سالها است كه مي پنداريم روز معلم روزي كه بايد در آن سخنراني كرد و مراسم بي روحي بر گزار و سرانجام به اين انديشه رويم كه آري ما نيز قدراني كرده ام  در كل اين مراسم نه تنها به مقام معلمي اهميت نمي دهيم كه تنها آنان را با نوعي با اهداي هداياي نه چندان منطقي در فشار عصبي قرار مي دهيم اما معلمي چون فلسفه اي كه در خويشتنش وجود دارد يعني آموختن يك موهبت جاوداني است كه از سوي يزدان پر مهر به همه واگذار مي شود و نيازي ندارد كه در يك روز خاص اجر و منزلتي به آن داده شود زيرا  هر كدام از ما در طي روزهاي زندگي هم معلم بوده و هم هستيم و هم خواهيم بود همان گونه كه شاگردي نيز بي زماني در ما ادامه دارد اين بي زماني در آموختن و آموزگاري باعث مي شود كه انسان در پهنه زندگي به سير خود ادامه دهد  و اگر همواره به دنبال شاگردي و آموختن باشد هيچگاه بركه وجودش تبديل به مرداب نشده بلكه به سوي دريائي شدن خواهد رفت مشروط به آن كه آموزه هايش بر پايه عشق و مهر و آموختني ها انساني باشد و اگر آموزگاري را نيز از ياد نبرد هيچگاه نمي تواند تصور كند كه در بي كران تنهائي است زيرا كه گفته اند زكات علم آموختن آن به ديگران است قصه در مورد مهر و عشق و انسانيت معلمين ما بسيار است معلميني كه سالها است با كلام و مهر خود به شاگردانشان آموختند و همچنان مي آموزند بي آن كه نيازي داشته باشند كه روز جهاني و روز محلي برايشان گرفته شود اما وظيفه ما در قبال آنها چيست ؟ اين وظيفه  تنها در برابر معلمين مدارس ما قرار ندارد پدر و مادر و فاميل و همسر و فرزند و دوست و َآشنا و شايد هر غريبه اي مي تواند معلم ما باشد آيا هيچگاه به ياد آورده ايم كه روزي قدر شناس آنها باشيم ؟آيا نياز هست كه براي اين قدر شناسي حتما روزي مشخص شود ؟ آيا  نبايد نخست اين وظيفه  را با تمامي وجود در خود پرورش داده وآن را حد يك نيايش عاشقانه بپذيريم بيائيم از همين امروز آغاز كنيم و با تمامي نيايشي ز آموختن و آموزگاري را آغاز كنيم و فراتر از جشنهاي جهاني و ملي و منطقه اي عمل كرده و هر روز را روز قدر شناسي از معلم بدانيم و براي اين كار از تجربه هاي قديمي استفاده كرده و خود را مديون آن اتفاقها و آدمهائي بدانيم كه برايمان آن حوادث چه تلخ و چه شيرين بوجود آورده اند بياييم از امروز ياد بگيريم كه به ديگران درس بدهيم و  در قيد و بند اين نباشيم كه اين درس چه مي تواند باشد شايد اين درس يك لبخند باشد كه به همسر و فرزند و پدر و مادر و همكار و يا غريبه يا در خيابان و كوچه زده و به آنها ياد آوري مي كنيم كه روز ديگري به آنها اعطا شده و بايد از آن كمال استفاده را ببرند كه شايد فردائي نباشد اين درس مي تواند كمي مهر باني و گذشت در راه رفتن ها در رانندگي ها در ملاقاتها و حتي در قضاوتها باشد اين درس مي تواند يك بوسه به يار و پدر و مادر و فرزند و.. باشد كه مدتها است از در آغوش كشيدن آنها غفلت كرده ايم اين درس مي تواند دوست داشتن خود و ديگران و آشتي خود با خودذ و ديگران باشد اين درس مي تواند لزوم ياد آوري اتحاد و عشق و مهربه هم باشد و… مي بينيد آموزگاري چندان هم سخت نيست اميد كه آموختن و آموزگاري را هيچگاه از ياد نبريم روز معلم برتمامي آموزگاراني كه داشته و دارم و خواهم داشت  شادمانه باد

چنين روزفرخ از آن روزگار/بمانده از آن خسروان يادگار

روزگاري جمشيد جم چهارمين پادشاه كياني برتخت نشست او آن گونه بر جهان حكمراني كرد كه تمامي جهان در نعمت و سرخوشي بودند و جام جهان بين تبديل به جام جم شد و اين گونه بود كه نخستين روزاز بهار را آغازي نو و نوروز ناميد ….

قرنها است كه حكيم خردمند طوس از جمشيد سخن گفت و نوروز را چنين قصه اي شيرين به تصوير كشيد و نوروزآمد با همان طعم نوروزي و سفره هفت سيني كه نشان از هفت  اندام حيات آدمي و هفت چرخنده زيستن دارد قرنها گذشت كيانيان برفتند و ساسانيان نيز هم  وهجوم عظيمي آغاز شد تا فرياد فردوسي چنين بر آيد

ز شير شتر خوردن سوسمار/عرب را به جائي رسيده است كار

كه تاج كياني كند آرزو/ تفو بر تو اي چرخ گردو ن تفو

نوروز را خواستند كه برچينند و در اين انديشه بودند كه نوروز خواهد رفت ! چه انديشه خام و نادانسته اي !زيراكه نوروزي خواهد بود تا نوروزي هست قرنها گذشت  و اين ديار پر از عشق و هنر و خرد دستخوش بسياري از نامراديها شد اما نوروز ماند و هر ساله در اولين روز بهار نوروزي را به شادي نشستيم …

در خبرها خوانديم كه ” نوروز ” را در فهرست ميراث يونسكو قرار داده اند و

نوروز جهاني شد

براي هر ايراني آزاده اين خبر مايه شادماني است نوروز جم پس از قرنها كه شلاق نابودي و تهديد و خرافات و ساده انگاري را تحمل كرده است سرانجام بعنوان ميراث بشر در مركز فرهنگي سازمان ملل ثبت شده است آري بايد شاد بود در سر زمين مادري نوروز هنوز بسياري هستند كه نوروز جم را خرافات مي دانستند  و مي دانند !به ياد دارم چه بسيار صنم بانواني كه سبزه هاي سفره هفت سين نوروز خود را كاشتند اما بي اعتنائي يار خويش را ديدند كه مي گفت ” جمع كن اين بساط خرافات و سهل انگاري را …” چه بسيار آموزگاراني كه در بر هوت مطالب از نوروز و شاهنامه و فردوسي و آئيين نياكان ما در برنامه هاي درسي از نوروز گفتند و شماتت شنيدند چه بسيار مردان و زناني كه فرياد زدند نوروز از آن نياكان ماست فلسفه نوروز يعني نوانديشي و نو گفتاري و نو كرداري اما با شلاق بي اعتنائي و تمسخر و بي توجهي رو به رو شدند و حالا پس از قرنها اين بزرگ حادثه در روزهاي پاييزي فرا رسيد در هنگامه جشن مهر گان در آن روزهائي كه مهر است و بزرگ جشني كه پس از نوروز بود  و در اين زيبائي هاي پاييزي و خزان برگهاي بهاري است كه مي گويد

نوروز جهاني شد

آري نوروز جهاني شد تا ايران جاودانه بماند همان گونه كه درطي قرنها جاودانگي كرد و زبان خود و رسم و آئين خود و ادبيات و فرهنگشان را جاودانه كرد تا امروز فرزند ايراني پارسي گويد و پارسي شنود و پارسي انديشد و پارسي آواز خواند به نجواي نابخرداني كه روزگاري پارسي و پارسي زبان را عجم( گنگ ) لقب مي دادند بگويد كه اصلت و وفاداري و عشق به مام ميهن همان هنري است كه در نزد ايراني بسي بزرگ بوده و هست آري اين واقعه جاودانگي نوروز را به تمامي پارسيان بايد مشتاقانه خبر داد و فرياد زد

نوروز جهاني شد

و نخست به پير توس تهنيت فرستم و گويم

آري پير خردمند سرانجام عجم زنده كردي به اين پارسي و امروز نوروز و ايران و رسم ايراني جاودانه است و بايد به  جم درود فرستاد و فرياد زد هيچ ضحاكي در روزگار نتوانست براي هميشه نوروز ما را در  اسارت مارهاي نابخردي و خيانت و ناداني فروبرد و ايران را و پارسيان را و  جام جم را و هفت سين را   از ياد برده و مانع  جاودانگيش شود   و باز نفير

چو ايران نباشد تن من مباد

را سر دهم و سر انجام با اين اشعار پير توس در مورد نوروز سخن را پايان برم

سر سال نو هرمز فروردين/بر آسوده از رنج تن دل زكين

بزرگان به شادي بياراستند/مي و جام و رامشگران خواستند

چنين روزفرخ از آن روزگار/بمانده از آن خسروان يادگار

آري و آري

نوروز جهاني شد

به همراه دخترم  آيلي راه پيمائي هاي زيباي مهرگان را آغاز مي كنيم با مهر  و در مهر ماه رو به مدرسه مي رويم كه نخستين درسش مهر است و همين مهر و عشق است كه دانستن و آگاهي را با خرد گره زند و جوانه اي چون آيلي من و بسياري از فرزندان اين خاك و بوم و جهان هستي را به بزرگ زنان و مرداني تبديل كند راه پيمائي صبحگاهي ما چون بيشتر سفر كوتاه خانه تا مدرسه صبح و از مدرسه تا خانه بعد از ظهر پر از سوالها و جوابها است صبحها آيلي مي پرسد و من جواب مي دهم و عصر ها نوبت من است كه از او پرسم و او شايد جواب دهد !! اما امروز راه پيمائي ما هواي مهر ديگري داشت در داخل كوچه تير وعده ديدار من با دوست تازه شد درختي كه سبزين قباي خاصي بر تن دارد وباز در زير انوار طلائي مهر تابان خود نمائي مي كند به درخت كه ميرسم  سلامي به او مي كنم و آيلي به اطراف خود مي نگرد از من مي پرسد

-         بابائي به كي سلام دادي ؟

و من پاسخ مي دهم

- به اين سبز قبا

آيلي نگاهي به درخت  مي كند او هم  بي اختيار سلامي مي كند و من كه از قرار گرفتن آيلي در اين بازي خوشحالم مي گويم

-چه زيبا است اين آقا سبزه!

و آيلي اعتراض كنان مي گويد

-نه خانمه !اين درخته خانمه! آخر خانمها خوشگلند

نمي توانم اعتراضي بكنم چون حق با او است آيلي هم خوشحال به درخت ديگر اشاره اي مي كند و مي گويد

- اما اين زشته ..

ومن اين بار معترض مي شوم و مي گويم

- زشت ؟ نه عزيزم اصلا زشت هم نيست تازه ناراحت مي شود كه اين طوري به او زشت مي گوئي ؟

آيلي مي پرسد

-مگه مي شنود؟

سرم و تكان مي دهم و ادامه مي دهم

- تمامي هستي صداي ما را مي شنود اگر اين را بدانيم  هر گز بي تحمل و انديشه سخني نخواهيم گفت زيرا هر سخن و عملي به خودمان بر مي گرد داگر عشق دهيم و گوئيم عشق شنويم و گيريم و اگر ناروائي دهيم همان گونه ناروائي ببينيم پس چه خوب است كه هميشه مهر دهيم  تا مهر گيريم

- …

كوچه تير رو به پايان است  و آيلي بر مي گردد و بوسه اي براي آن درخت زيباي سبز خاص پوش و ديگر درختان و شايد هستي مي فرستد و من ناخود آگاه ياد اين شعر زيباي دوران كودكي مي افتم

ما براي پرسيدن نام گلي ناشناس

چه سفرها كرده ايم چه خطرها كرده ايم

ما براي آن كه ايران گوهري تابان شود

رنج دوران برده ايم رنج دوران برده ايم

و مي دانم اگر هر كدام از ما عشق را به خود و ديگران و فرزندانم چون عشق به اين درخت سبز پوش كوچه تير دهيم براي رسيدن ايران به گوهري تابان راه بسياري نخواهيم پيمو

سلام آشناي دور نزديك  ! صبحي تازه آمده است و بار ديگر يزدان مهربان فرصتي تازه به تو داده است به انوار طلائيش بنگر آيا آنها را با شكوه نمي بيني ؟ به آن سبز درخت كوچه تير مي نگرم و مرا سلامي داد و من شر منده از غيبتم در حضور زندگي خطابش كردم

-         مرا ببخش زيبا ! ذهن شيطنت كرد و مرا از حضور در حضورم و ديدن همه هداياي جديد اين تولد ديگرم در روزي تازه غافل كرد

آري آشناي قدمي! بنگر به آنچه بايد بنگري و همه ديدني ها ديدني است حكايت غريبگان را رها كن به ياد آن فرشته كوچولو قصه ديروز بيافت كه مي گفت

-         عينك بدبيني  را از چشمها يت بردار

اما من گويم كه حكايت تو  برنداشتن عينك بدبيني نيست داستان تو نديدن ها است تو همه عينك ها را از ياد برده اي و گوش به پيام آن نا آشنا مي كني نا آشنائي كه مي گويد نكن و نرو و نشنو و نبين و نخند  و باور نكن و…

حكايت ميثاقهاي ده گانه را به ياد داري ؟ ذهن ترفندهاي گوناگوني دارد تا ترا ز خويشتن خود از همان روح بزرگي كه بزرگترين روح به ما ارزاني داشته است به سختي دور كند آري دور مي شوي از زندگي و نامش را روز مرگي مي گذاري اما باور كن اين قصه روزمرگي نيز نيست زيرا روز حكايت خود را دارد چون شب كه قصه ديگري است  اين مرگ است كه سراغ تو آيد و داني مرگ يعني  اين كه طلسم  حاكم ذهن را بپذيري و از ياد ببري كه

گنج اصلي در درون تو است

آري به صداي زنگها گوش فرا ده اين زنگهاي هستي براي تو به صدا در آمده و ترا مي خواند و مي گويد كه نفسي تازه تر بكش آري دمي ديگري را تجربه كن با حضور و آگاهي به آنچه كه هستي  كه همان نيستي تو است باوركن تو آنچه نيستي كه ديگري ترا گويد اگر ترا گويند كه هيچ نمي داني هيچ نمي فهمي و هيچ نم كني هيچ حسي نداري و تمامي زندگيت پر از اشتباه است و سراسر ره به سوي نابودي خواهي بردشات و زندگيت را نابود خواهي كرد و… به صداي زنگهاي هستي گوش فرا ده صداي زنگ هستي كه از باور هاي تو از تو در آيد آري تو آن چيزي هستي كه خود مي انديشي تو به آن چيزي خواهي رسي كه خود خواهي تو آن تعريفي را داري كه خويشتنت از تو تعريف كرده است  به صداي  زنگها گوش فرا ده ترا مي خواند و مي گويد ااز خواب گران برخيز از حاكميت ذهن اسارت گيرت رهائي جو به دنبال روحي برو كه ارزشش به اندازه زندگي است عاشقانه برو و باور كن كه تو لايق آن چيزي هستي كه خودت براي خود مي خواهي

سپر خويشتن را بر تن كن شمشير خوشيتن را در دست گير و نفس ز عشق خويشتن را بار ديگر از اين هواي زيباي پاييز هديه گير و پيش رو سمت آنچه باور تو است سمت آنچه داني از آن تو است برو رو به آن سوي كه داني لياقت تو است

به صبح بار ديگر بنگر و هواي تازه را به مهماني اندرونت بفرست و عبور هواي تازه را ازتمامي اين كابد فيزيكيت تعقيب نما و باز نفش گير و خورشيد را و باد را و آب را و زمين را حس نما و خدا را بين كه ايستاده است آري كمي نزديك تر از آن چيزي است كه تصورش را داري باور نما كه خدا از رگ گردن به تو نزديك تر است نفسهاي خدا رابشمار تو در آغوش او هستي او كه باور عاشقانه ها را آفريد تا به او رسيد  پس عاشق باش به زيستنت و باورت و خويشتنت

آري صداي زنگها را بشنو زنگهاي آگاهي و حضور در عشق به خود و خدايت را عاشقانه بشنوآيا مي شنوي ؟ تصميم با تو است كه فرياد زني

نگران نخواهم شد

خشمگين نخواهم شد

راست گو خواهم بود

مهربان خواهم بود

و سپاس خواهم گفت ترا كه به من آن  دهي كه خواهم