م

گوئی در حال و هو ای او هستم و نمی تو انم از او بگریز م که گریز را نمی خو اهم از ترسید ن و گر یختن بی زار شد م رو ی به ترانه های بانو می آور م و می خو انم

……بدی های من چه هستند

جزشرم و عجز خو بی های من از بیان کردن.

جز ناله های اسارت خوبی های من در این دنیا که تا چشم کار می کند دیو ار است و دیو ار است

وجیر ه بندی آفتاب

وقحطی فرصت است

وترس است

و خفگی است

و حقارت است….

…………………….

و من می گو یم

ای بانو !عجز از گفتن خو بی را بدی دانستی اما مهر بان من عجز از خو د خو بی کر دن را چه می تو ان بیان کرد؟ از اسارت در دیو ار های ترس و خفگی و حقارت .. گفتی

و من از زندان دهشتناکی یاد می کند که هیچ چشمی نمی تو اند میله ها و دیو ار ها ی آن را شمر د آری زندان جانو ران دو پا که نام آدمی را بر خو د نهاده اند و روح انسانی را مدفو ن کر ده اند چنین است از جیره بندی آفتاب نگو یم از مرگ مهر گو یم از گدائی بر ای اندکی فر صت بر ای عشق و رزیدن زعشق گفتن ز عشق شنید ن و در عشق مر دن گویم

زگو دال مخو ف ترسی گو یم که ریسمان هیچ تهمتنی نتو اند ما را زآن بر و ن آرد از ترس رستم و نا امیدی منیژه و از حقارت بیژن گفتم از خفگی صداهائی که گو ید عاشق مر د مکهای شیرین هامعشوقی بو د و هست و خو اهد بو د که همو اره تر دید زعشق و عاشقی را هدیه به فرهادها کرد و فر هاد تنها زیر لب و در نجوای آرامتر از نفسش و همراه تنفسش گفت عاشق توام.

اما چو ن تو نمی تو انم تحمل کنم که عاشق نبو د و عاشق نشد و عاشق نماندو با تو این تر نم زیبایت را زمزمه می کنم

بگذار تا به طعنه گویند مردمان

در گو ش هم حکایت عشق مدام ما

این یک مر ثیه نیست

عادت کر ده ایم که در رثای دیگران بنو یسیم و بعد به بیان بیوگر افی و آثار و بعد در قطعه ای که نام هنر مندان بر آن نهاده ایم آنان را رها کنیم اما قصد ندار م این گو نه بنگار م زیرا کار م زندگینامه و مصیبت نامه نویسی نیست منتقد سینمائی هم نیستم دو ست دار م از عشق و ز ندگی و هنر و هنر مندی چو ن شکیبائی آن گو نه که خو د شتاختم بنگارم . شکیبائی از معدو د هنر مندانی بو د که با چشمهایش آن گو نه سخن می گفت که شاید نیازی نبو د که با کلام و تن صدای گیرایش به حرف آید شاید اگر شکیبائی در عصر سینمای صامت زندگی می کر د باز هم چنین مطرح بو د هامو ن سینمای ایر ان در آن فیلم جاو دانه مهر جو ئی سر گشتگی و کلافگی و عاشقی بهر معشو ق و نه عاشقی بهر عشق را به نمایش گذاشت آن سالها حس سر گشتگی شکیبائی را بر پر ده سینما دید م و بعد در کشاکش رو ز گار در هنگامه ای خاص که چو ن او شدم به این اندیشید م که بر استی آن فیلم هامو ن شکیبائی و یا شکیبائی هامون بو د؟ تمامی حس رقیق که عشق نیست که حس ترس و فرار که به دستاوزی چو ن عشق چنگ می ز ند در این فیلم دیدم و بعدها تجر به کردم و این او لین خاطر ه من با هامو ن شکیبائی بو د که این نقش هامو ن را در پاره ای از او قات من هم بازی کر دم و لی در دنیای حقیقی هامو نی من هیچگاه نتو انستم چو ن او و دنیای سینمائی هامو نش باشم و در رو ز گاری که سر یال رو ز و رو ز گاری را مشاهده کر د م به در ستی دیدم که معجز ه عشق مادر ی ( ژاله علو) از راهزنی چگو نه مر دی پر عشق به زیستن و زندگی و کار و تلاش می سازد آن گو نه که تفنگ و نیر نگ و فریب و دزدی رنگ خو د را به داس و صداقت و تلاش و زحمتکشی تغییر می دهد اما او ج خاطر ات من از شکیبائی آن وکیلی بو د که در خانه سبز زند گی در کنار خانواده اش بنا نهاده بود وکیلی که زعشق می گفت ز عشقی که سبز و جاو دانه ای به گو نه است که حتی اجداد منقش شده در تصاویرش را هم با خو د همراه می دید و این مصداق همان کلامی بو د که اگر عشق همان عشق باشد ز مان مقو له بی معنی است شکیبائی با کلامش با میمیکهای صورت و جاو دانه دیالو گهای که ادا می کر د هر چهار شنبه خانه های همه ما را سراسر از عشق می کرد تر نمهای سهر اب را به یاددار م که در مجمو عه ای می خو اند و هنگامی که به آن تر نمها با صدای شکیبائی گوش می داد م به شکیبائی سهراب گو نه ای می رسیدم از شکیبائی آثار دگری نیز دیدم صبحانه بر ای دو نفر از دیگر آثار شکیبائی بو د که آنجا نیز در سهائی از و صل حتی در ظاهر هجر می داد در سها ز جفت ایرانیانی که بسیار ز یاد ند و هر روز بی هیچ دلیلی دو ر و دو ر تر از هم می شو ند اما آخرین اثر شکیبائی را یک ر و ز قبل از مرگش دیدم اتوبوس شب
شاید کمتر اثری بدو ن استفاد ه از ابزارهای متدوال داستانهای عاشقانه که همو اره یک ز و ج را به نمایش می کشد می تو انست این گو نه عاشقانه ها را نمایش دهد اما در این فیلم در خشن ترین رابطه انسانی یعنی رابطه دو دشمن در یک جنگ عشق جاری است در این حکایت عشق مابین شکیبائی با اسرای عراقی و آن پسر ک احساساتی بسیجی بخو بی هو یدا می شودآنجا که حتی بر روی جاده ای مین گذاری شده در دل شب اشکهای شکیبائی که عاشقانه بر زمین می ریز د و یا آن کشیده که زعشق انسان دو ستی بر گو نه پسر ک بسیجی می زند که قصد کشتن اسیر ی را دارد شکیبائی در این فیلم هم زعشق بی کلام گو ید ز عاشقی مر دی که یک پا است و در به در به دنبال فرزندش از لابه لای امو اج پراکنده یک رادیو مستعمل شکسته می گردد عشقی که با گذاشتن دسته گلی در یک پو که نارنجک هم هویدا است عشقی که آن پسر ک نیمه ایر انی و نیمه عراقی از خو ر دن فالو ده و بستنی ایرانی ازسوی عراقیها و شنیدن به آوای ام الکلثو م عراقی ها توسط ایرانی هامی گو ید زآن پل در رو یا که دو طر ف ارو ند ر و ند ما و یا شطالعرب عراقی ها را وصل کند و پل دو ستی و عشق نام گیرد آن عشقی که شکیبائی با عوض کر دن نوار های موسیقی عربی و ایرانی نشان می دهد موسیقی که دو طرف دشمن هر دو آرام می گیرند و در مو سیقی عشق را می یابند و یا آن هنگام که به بهیاری که قصد دارد بعثی را بکشد می گو ید تو نباید چو ن او شوی بلکه باید او را چو ن خو د ت کنی و شکیبائی باز یک پدر و عاشق را نمایش می گذارد اشکهایم مجالی بر ای ادامه نمی دهد نمی گو یم خدایش بیامرزد که می دانم هنرمند همو اره آمرزیده است و در آخر تنها از زبان حافظ می تو انم از او خداحافظی کنم
هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده عالم دو ام ما

و من،
زندگی را
خاموش
بر پرده های رویا

بگو تو از جنس دیگری
یا من؟

و حکایت چنین بو د بر ای آن که چند سالی در و ادی خاموشی و صبر جان باخت و جان تقدیم کر د تا آن دگری جانی ز گر د و غبار بدیها گیر د گو ئی او باید جان دهد تا آن دگری جان گیر د و این داستان تکراری مابین آن دو بو د سالها نر د عشق همو اره جاده یک طر فه بر ای آنها بو د آن دگری می بخشید و می داد و سلامی دیگر و تو لد دیگری در خو است می نمو د و آن کی در هر یکی در میان صفحات خاطر ه ها قلم را بر روی کلمه خداحافظ ر قص می داد و تنها این نو ا را بر ای او می نو اخت

خداحافظ و خداحافظ و......

عجیب است که آن دگری در طی سالها نفهمید که جو اب گلهای سر خ او بی مهری و جو اب اشعارش فرار و پاسخ عشقش ترس نبو د او به دنبال پاسخ نبو د او تنها جو اب می داد او می خو است پاسخ گو ی تمامی ظلمی باشد که آن نز دیک تر ین دو ران به یارش نمو دند و هیچگاه نپر سید که بر استی گناه او چه بو د که همه بو د ند و لی او باید غیب می شد ؟ در طی سالها هیچگاه نفهمید و نپر سید به کدامین گناه همو اره جو ر و ظلم و حذف نام و چهر ه مال او بو د ؟ هیچگاه نفهمید و نپر سید که چر ا باید تمامی عشق او با عفر یت مضحک ترس به کشتارگاه فر اموشی فراخو انده شود ؟ چقدر سخت بو د که عشقش و وجودش این سان بی ارزش بو د و دردهاایش بی شمار بو د و نفهمید و شاید نپر سید آیا جنس او و یارش یکسان بو د ؟ با کدامین ر سم ز مانه با او این گو نه بر خو ر د باید می شد ؟ شاید همان رسمی که در سر ز مین پدری و از زبان شیر ز نی شنیده بو د که میگفت "آنان که او را می بو سند در ذهن خو یش طناب دارش را خو اهند بافت "و این گو نه شد و سر انجام دل به در یا ز د هجر را بر ای همیشه به جان خر ید و گفت

ای یار! این رسمش نبود

این رسمش نبو د که این گو نه باز مرا به بازی گیری و جو اب مهر و دلتنگی ز دلتنگیهایت باز سکوت باشد و فرار...

این رسمش نبو د یار همیشه در و جو د م که این گو نه باز جو اب من به تو گل سر خ مهر و نز دیکی و جو اب تو به من گل یخ و دو ری باشد

این رسمش نبو د که دلقکان و عر و سکان هر زه دهان را در ضیافتهای حسد و بخل و کینه همراه و این دل شکسته را با در و غ و فر یب کشانی و خبر از یاد بر دن دهی چه سخت است که بعد از ر و ز گار هجر در اندک و صلی که پدید آمد این گو نه ز و د به هجر رسیدیم

این رسمش نبو د که من جاو دانه تصویر باشم هیچگاه این تصو یر را نخو اهی زنده باشد نفس کشد به سوی زیستن در کنار هم رو د و تنها دو ر شو و دو ر شو و دو ر شو شنو د

این رسمش نبو د ر فیق

این رسمش نبو د یار

در میان خو اب و بیداری زیر مهتابی که باید عاشقانه ها را بیدار دار د عاشقی سخت می کاو د آنچه را که در گذر گاه ز ند گی گم شده است راستی کجا رفت آن حس عاشقانه ای که ر وزگاری او را به اوج طر او ت می کشید؟ به گذ شته ای می نگر د و به پر ده های تئاتری که ز ند گی نام دارد  می اندیشد و پر ده ها  را به یاد می آورد و آنها را دو باره می نویسد

پر ده اول

همسرائی

در ز یر ملحفه ای سفید که قرار است نشانی از خانه مشترک باشد و دختر کانی بر بالای سقف این خانه جعلی قند را بهر شادمانی می تراشند قر ار است خطبه ای خو انده شو د که پس از آن یکی شو ند و ر و زگار را با یکی شدن بگذر ند همه جا سخن است همه جا انتظار و همه ز شاد مانی و هدیه ها سخن می گو یند هیچکس به رو شنی  آینده کو چکترین تر دیدی نمی کند و بازی آغاز می شو د آقا! سه بار می خو اند تا ز عر وس رویاها بلی گیر د بلی به یکی بو د ن و یکی شدن و همسر ائی با نام همسری کر دن و این بلی چه انتظار جانکاهی به پسر ک داماد می دهد و بعد از آن که بلی گفته شد تور حایل صو رتشان را بالا می ز ند به چشمهایش می نگر د چشمهائی که قرار است ر و ز گاری طو لانی عشق و مهر و امید و ... را به او هدیه دهد ولی ...

روزگار می گذر د دیگر هیچکس به آن لحظه جادو ئی نگر یستن در یکدیگر نمی اند یشد هر چه هست فرار نگاه ها است فر ار از دیدنها و فرار از جهنمی که قرار بو د پر دیسی باشد عر و س ر و یاها و پسر ک داماد چه ز و د آن ملحفه سفید و قند سفید و لباس سفید و دفتر های سفیدی که بهر امضا کر د ن بو د را از یاد بر دند و همه سفیدی ها رفت و هر چه بو د سیاه شد سیاهی جدائی سیاهی که گو ئی باز از آن دو رها رنگ سفیدی دارد

پر ده دوم

جدائی  

در یک عصر گاه سر د در کوچه بن بست جدائی در یک محضر خانه سر د باز منتظر آقا!! هستند آقائی که قرار است این بار هم بلی از عرو س خانم گیر د و باز پسر ک داماد بی صبر انه منتظر این بلی است که این بار تو ر جدائی را مابینشان بر پا کند همه جا سیاه است محضر دار سیاه و چهر ه ها سیاه و عر و س خانم با چهر ه ای بی آرایش گر یان ز بخت بر باد ر فته و داماد با چهر ه ای کبو د ز خشم همه جا سیاه است جذامی به نام طلاق پای به میدان گذاشته است جذام از این بابت که بر سندی منگو له دار این سیاه مهر حقیر جدائی را می افکنند و دیگر هیچ کس نمی خواهد بر صو ر ت آن دگری ببیند گو ئی آن صو ر ت یار قدیمی ردی از جذامیان دارد.....

پر ده سو م

اندیشه

باید اندیشید که چگو نه همسر ائی کر د که سپیدی قند و لباس عر و سی و ملحفه بالای عر و س و داماد عمری به انداز ه یک عمر داشته باشند باید اندیشید که چگو نه باید بو د که از آغاز دلدادگی باشد از اوان عشقی باشد که اگر باشد با ز مان میانه ای نداشته باشد باید اندیشید که قبل از پر ده او ل همسرائی که بتو اند با یکدیگر تئائر ز ند گی را زیبا بازی کر د یافت باید از آغاز اندیشید که در بالا ئ پایین حوادث تئاتر و در مایبن دیالو گها سفیدی و هماهنگی و عشق به بازی با یکدیگر را همو اره نه تنها حفظ کر د که آن را افزو ن نمود ....

و باز باید اندیشید که چگو نه بعد از پر ده دو م که نام پر ده طلاق دارد دو باره زیست دو باره به فکر حضور دیگری در صحنه ز ند گی بو د حضو ری با سلاح ایمان و امید و عشق که بتو ان در کشاکش صحنه های بی بدیع ز ند گی این بار هم آوا و صاحب نقش رو به ر و ئی جاو دان پیدا کر د و بر ای یافتن و بر ای در ست اند یشیدن چگو نه باید بو د تا دچار نا امیدی و نفر ت و ترس و از دست دادن ز ند گی نشد

رو ز گاری است که می گذر د ......

سخت و یا سهل و شاید تلخ و شیر ین هر چه که آید سر انجام خو اهد گذ شت و شاید باید چون خیام گفت

این قافله عمر عجب می گذرد

در یاب دمی که با طر ب می گذرد

و از این ر و است که همه خاطر ه ها را دو ست دار ند و شاید آنقدر در بهر این خاطره ها سیر کنند که چو ن تاجری بی تجر به دست به معامله نابر ابر ی بزنند معامله ای که شاید بسیاری از ما کر ده و یا شاید مشغو ل انجام آن هستیم و یا ممکن است در آینده مبادر ت به انجام آن کنیم معامله ای که در آن حال را به خاطر ه گذ شته و امید نا معلو م آینده می فر و شیم و این گو نه عمر را گذر انیم و بعد گو ئیم

این قافله عمر عجب می گذرد....

اما می تو ان نگذاشت که خاطر ه بر ای همیشه از بین نر و د می تو ان حقیقت را پذیر فت و با پذیر فتن حقیقت که چه تلخ و چه شیر ین پذیر فتنی است حال و آینده را فدای قدیم نکر د و این همان نکته ای است که همه باید به آن بر سیم در سر ز مین و جو د مان  روزگاری نهال عشقی را کاشته ایم و آن را با ابزار صبر و تحمل هجر و سختی ها می خو استیم بار و ر کنیم اما ر و زگار و شاید خودی ها و یا بیگانگان و هزاران عو امل دیگر نگذاشتند که این نهال بار و ر شو د حال  چه باید کر د ؟آیا باید این نهال عشق را تبدیل به نهال نفر ت کنیم ؟آیا باید بگذار یم تر سها و باو ر های در ست و یا نادر ستمان نه تنها گذ شته پر خاطر ه ز یبایمان را از بین ببر د بلکه امر وزمان را هم غمگین ساز د و آینده ای با نفر ت بر ایمان ار مغان آو ر د ؟ نه می تو ان خاطره ها را حفظ کر د می تو ان آنها را به حال و آینده پیو ند نز د می تو ان قبو ل کر د که در در یای ز ند گی بجای جزیره و صل به جزیره هجر رسیده ایم می تو ان عو امل را قبو ل کر د و باو ر داشت که سر ز مین عشق را با پل ترس نباید به سر ز مین نفر ت متصل نمو د نباید به صر ف ترس از دست دادنها عشق را خاطر ه ها را به سیاهی نفر ت افکند می تو ان پذیر فت می تو ان تر سها و ضعفها  را قبو ل کر د و بار دیگر شر و ع کر د بار دیگر عشق را در سر زمینی و در نگین چشمان در خشانی یافت می تو ان در اتاق نیمه تار یکی باز عشق بازی کر د بوی عطر تن یار استشمام کر د به چشمهای فتان و زیبای او نگریست و در آغوش او تمامی دنیا را دید و گذشته را به گذشته سپرد می تو ان خاطر ه گذ شته را بعنو ان خاطره خوب در همان گذ شته نگاه داشت و اجاز ه نداد قضاو ت امر و ز و در دهائی که ز هجران او کشیده شد سبب بی مهری به او و عذاب خو یشتن شو د می تو ان بار دیگر بر خو است در ز مان حال عشق و ر زید و سر و د دیگری خو اند و قضاو ت ز یار دیر ین را از خاطره ها بر د و در این اندیشه بود که خاطره ها را جاو دانه نگاه داشت و نگذاشت آنها از بین ر و ند اگر به نتیجه رسید دیگر انتظاری از یار نیست دیگر اشتیاقی به او و از او نیست اگر ترس بر عشق چیره شد اگر عشق در پستو های فرامو شی رفت آن را پذیرفت و با مهر بانی آن خاطره ها را حفظ کر د

می تو ان عشق بازی نمو د بی دغدغه گذشته ای که  شاید یک تابلوی خاک خو ر ده است اما در آن رنگ نفرتی را نمی تو ان یافت

من پری کو چک غمگینی را می شناسم که در اقیانو سی مسکن دارد

و دلش را در یک نیلبک چو بین می نو ازد

آرام آرام 

پری کو چک غمگینی که شب از یک بو سه می میر د

 و سحرگاه از یک بو سه بدنیا خو اهد آمد

( زنده یاد فر و غ فر خزاد)

و چنین پری من نیز می شناسم بار ها در در یای ز ندگی او را دیده ام  پری که غرق بو سه های خیالی است و شاید در آرزوی بو سه ای که آمد و شاید هیچگاه نیامد پری کو چو لو ئی که ز و د بزر گ شد و هیچگاه او را کو چو لو ندیدند که اگر می دیدند می دانستند که هر کو چکی آرزو ئی دار د و ر و یائی را در سر می پرو ر اند شاید او را مجبو ر نمی کر د ند که در نیلبکی آرام آرام  بدمدشاید می گذ اشتند که صوری ز شو ق و شاد مانی  جاو دانه سر دهد شاید می گذاشتند که هر گز غمگین نشود و شامگاه را با تنها یک بو سه به بستر مر گ نکشد شاید می گذاشتند که بو سه شامگاهی او تبدیل به عشقبازی جاو دانه شامگاهی شو د و تو لد صبحگاه همان  ادامه عشقبازی شامگاهی باشد و تنها  تو لد و مر گ یک بو سه نباشد  که فر ق شب و صبحگاهان را به او بنمایدکاش می گذاشتند که بو سه های این کو چو لو جاو دانه شو د که اگر این گو نه بو د دیگر ماو ای او اقیانو سی نبو د آنگه ناخدائی با دل شکسته ر و انه نمی کر د  و شاید ناخدا ئی غمگین را هیچکس نمی دید شاید جایگاه او آن بلند آسمان بو د آن آسمانی که پر واز را بخاطر او جاو دانه به ذهن  می سپر د و به پر هائی که ر و ز گاری به او امید و ایمان و عشق داده بو د ند ایمان می آو ر د اما او را کو چو لو ندانستند و چو ن آو ای شاعر فقید پیر شهر برای او خیلی ز و د دیر شد بزر گ شد بانو شد ماد ر شد . به یک بار ه به جای بو سه غمگین با طعم شلاقهای تهمت و افترا و نادانسته ها مو اجه شد دیگر بو سه را از یار طلب نکر د تنهائی را چه سخت و تلخ گر فت جدائی را همسرا شد  و تنهائی را در آغوش کشید ..............

سخت است در دیاری نفس کشید ن که ....
هر دم مجبو ر شوی عشق را مخفیانه به میدان ظهو ر کشی
هر د م ترا مجر م خو انند شاید هم دیو انه ای که ز بیگانگی ها سخن می راند
هر د م تر ا در آسمان جاری شد ن باز دار ند و در قفس مالکیتها پشت عناو ین در و غین حبس سازند
هر د م مجبو ر شوی مخفی نمائی که چر ا او را دو ست داری او که بر ایت در دو ر دست خیال جزیره آسو دگی است
هر د م ترا ز یر شلاق اتهام و افترا کشند که چر ا پسر کی که می تو انست پسر تو باشد را در جشن میلادش خو استی همرهی کنی
هر د م بتر سی نه از خو یشتن که از آن ز ندانبان بانو که او را به مسلخ پر سشهای مر دانه ای که بو ئی از مر دانگی نبر ده است بکشد
هر د م نتو انی آنچه خو اهی بر و ز دهی این خو استه حتی می تو اند به انداز ه حقار ت هدیه تو بر ای تو لد پسر ک زیبا چشمی باشد که ز و جو د بانو ی آرزو ها یت بیر و ن آمده است
هر د م باید بر نجی از فر ار و از تصو ر حقارتت که بار ها به سراغت آمده است از این حقار ت سنگین که از کم عشقی به تو و تر س بزرگ آن دیگر ان بار ها متو لد و بزر گ شده است
هر د م باید بمیری چو ن که گو ئی دو ستت دار م بی تو قع بی تا هم بر ای دیگر ان گناه نابخشود نی بزر گی است
هر د م سخت است این دم که در سر ز مینی ز نی که هیچکس نمی گو ید ستار ه ای در آسمان در خشید بلکه گو یند به چه آسمان سیاهی که در خشش ستار ه را محو و نابو د کرد
سخت است مهر بان سخت است در دیاری باشی که درو غ را راست نمایند و همه حر فها پشت چشمهای دو خته بر ز مین دفن شود
سخت است مهر بان که همه جا ز" بگذر یم " و " خو اهد گذشت" سخن گو یند
سخت است مهر بان که همه حر فها پشت دیو ار نقظه چین و تو هم و شاید ر و زی دیگر و در پای پنجر ه ر و یائی که دیو اری ز زندانبان بجای آن کشیده است رنگ باز د و پاک شود
سخت است مهر بان که به دنبال ر و ز نه ای در این گو ر به ظاهر  مهد  گشت

سخت است.....

از دیر باز این جمله معر و ف را شنیده ایم

" فار سی شکر است "

شاید خیلی از ما به شیر ینی این ز بان زیبا اعتقاد داشته باشیم اما اگر چو ن من یک بچه کلاس دو می ( ببخشید حالا آیلی کلاس سو م رفته است) داشته باشید به طو ر حتم به ر نجهای بی شماری که زبان پار سی می تو اند برایمان به ار مغان آو ر د بیشتر بیاندیشید آنجا این ر نجها برای شما چو ن حکایت مو لانائی آفتاب دلیل آفتاب خو اهد شد و آن هنگامی است معلم مدر سه  مجبو ر تان کنند که دیکته شب به دختر تان  بگو ئید و در این دیکته هست که گر فتار انو اع اقسام "س" و" ص" و " ث" و یا " ط " و" ت" و یا "ز" و یا " ض" و یا " ظ" شدید  و باید به چراهائی بی شماری د خترکتان که با چشمهای سیاه و در شت ز یبای خو دش شما را بمباران کر ده جو اب دهید آن و قت به مر حو م جمال زاده ایراد می گیرید که چر ا گفته است

" فارسی شکر است"

اما به و اقع فارسی شکر است و در متن آن بیشمار معجز ه و جو د دارد نمی خو اهم از صنایع ادبی مختلف صحبت کنم از کلام سعدی و فر دو سی . ناصر خسر و فاکتو ر گر فته ام امر و ز می خو اهم فقط در یک کلمه بحث کنم . زیباتر ین کلمه که شاید بسیاری از ما از شنید ن آن لذت فراو ان ببریم "آری " است این "آری" است که می تو اند رنج تردید نپذیر فتن پیشنهاد از دو اج  از سوی یار را تمام کند می توا ند به انتظار بر ای ثمر ه عشق پایان دهد و نو ید تو لد کو د کی را دهد  می تو اند از زبان پدر و یا ماد ری بیر و ن آید فر ز ندی را به عرش بر د و می تو اند آری باشد به یار و محبو ب به آنچه او هست و آنچه از عشق به او می تو اند و جو د داشته باشد می تو اند آری به عشق باشد آری به او باشد که بگو ید اگر در پیچ و خم جاده ز ند گی گاهی از هم سبقت گر فتیم و گاهی به هم تصاد م کر دیم و گاهی بی تو جه از هم عبو ر کر دیم باز "آری "عشقمان می تو اند ما را در امتداد هم در این جاد ه پیش راند این آری می تو اند کلامی نباشد  که تنها از لب بیر و ن آید   می تو اند تنها یک نگاه باشد می تو اند یک لبخند باشد می تو اند قطره اشکی باشد می تو اند نو ازش دستهائی باشد می تو اند لمس گو نه ها ئی باشد می تو اند بو سه شو د می تو اند استشمام عطر ز لف یار باشد می تو اند فر یاد عاشقانه یک معاشقانه بی نظیر شو د می تو اند یک نگاه پشیمان باشد می تو اند سر فر و افتاد ه گر دد و هر چه که باشد می تو اند آری باشد آری می تو اند آری باشد و..... در ست در همین نقطه هست که فارسی می تو اند معجز ه می کند در فارسی می تو اند بجای "آری" کلمه " عاری " نیز باشد همان عاری که معنائی صد در صد مخالف او ل دارد می تو اند این عاری یک مهر طلاق باشد که نشان از گسستگی و عاری بو دن از همدیگر نه آری به همدیگر باشد می تو اند یک نگاه سر د عاری از محبت باشد می تو اند بی کلامی و عاری بو دن از محبت طر فین باشد می تو اند سیلی بر گو نه ای مظلو م باشد می تو اند  دنیای عاری از مهر باشد می تو اند  جستجو ابلهانه ای باشد می تو اند جاسوسی شو د می تو اند تو هم و فکر و خیال شو د می تو اند به دنبال خیانت بو دن بوده و عاری از اعتماد طر فین باشد و....

بر استی چه کسی می تو اند فکر کند " ع" که تفاو ت " آری " و " عاری " است این همه تفاو ت ایجاد کند به و اقع فارسی ز بان عجیبی نیست ؟ یک " ع" که او ل کلمه " عشق" و" عاطفه " و " علاقه " هست می تو اند یک کلمه عاشقانه "آری " را تبدیل به یک کلمه پر درد " عاری " تبدیل کند به و اقع مر حو م جمال زاد ه حق داشته است

" فارسی شکر است"

کاش همه از"ع" نو ع " عشق" و " عاطفه" و.. بخو اهیم نه "عاری " آن

می تو اند .... باشد

آد می موجو د عجیبی است عجیب است ز یرا می تو اند متفاو ت باشد به گو نه ای غر یب متفاو ت آن گو نه غر یب که می تو اند چو ن مر دابی باشد و در لابه لای گندابها آرام گیر د و یا می تو اند چون اقیانو سی خر و شد و خر و شی بی پایان باشد ...

آد می دستی دار د که می تو اند نو ازش کند می تو اند لمس کند لذ ت بر د و لذت بخشد و یا دستی بهر ز د ن سیلی بر گوش مظلو می را به خو د آو یز ان ک
ند
آدمی چشمی دار د می تو اند خو ب بیند می تو اند اشک شو ق و یا همدر دی از آن ریز د می تو اند با امید به یار بنگر د می تو اند بهر او بر ق ز ند و یا چشمی باشد بی احساس و سر د و یا بهر هر ز ه بینی و هر ز ه خو اهی در خشد

آد می قلبی دار د قلبی که می تو اند با آن عشق و ر ز د با آن عشق هدیه دهد و یا قلبی که در آن نفر ت را ز بانه کشد و عشق را در آن مد فو ن سازد

آد می لبی دار د که می تو اند لبخند ز د ز کلام شیر ین گو ید و بزر گتر از همه آنها بو سه دهد و غر قه شو د و غر قه کند همان لب می تو اند ناسزا گو ید و بر نجاند و...

آد می پائی دار د می تو اند به ز انو در آید بهر عشق و بهر دست گیری فر و افتاده ای تا او را از جای بر خیز اند و یا پائی داشته باشد که لگد کو ب کند هر چه در سر راهش می بیند و حتی نمی بیند را له نماید

آد می ذ هنی دار د بی کر ان می تو اند اقیانو سی باشد ببخشد و ایمان بیاو ر د و امید داشته باشد و عشق را هد یه دهد و یا ذ هنی داشته باشد محد و د پر از حسد و کینه و نفر ت ...

و شاید آد می تنها همان او لی باشد و آن دگری تنها صو ر تی است ز آد م که جانو ری را در در و ن می پر و ر اند
چو ن آن گو نه که سعدی گو ید
آدمی رو ی اگر رفع کند شهو ت نفس
آد می خو ی شو د و ر نه همان جانو ر است